ژیرییەک کە تێدەگات، هاوڕێ دەبێت و ڕێز دەگرێت

ئێمە لە درێژایی مێژوودا، لە نموونە تەکنۆلۆژییەکانەوە بگرە تا نموونە نەریتییەکان، گەلێک حاڵەتمان هەبووە کە براندێک یان کۆمەڵەیەک یەکەم بووە، بەڵام بەپێی هەڵە و گۆڕانکاریی بەڕێوەبەرایەتی و... دابەزیوە و نەیتوانیوە خۆی نوێ بکاتەوە و زیانی بەرکەوتووە؛ بۆ نموونە هەر یاهۆ کە دەزانن لە چ بوارێکدا یەکەم بوو و دواتر گووگڵ هات و ئەو پێگەیەی لێ سەند. کوالێتیی بیەفزایش لەم یاسایە بەدەر نییە و دەتوانێ سەلیقە و ڕوانگەی بەردەنگەکەی ڕابکێشێ.

سەرنجڕاکێشی، سادەیی، سەرچاوەبوون و بەکارهێنەرپەسەندیی بیەفزا دەتوانێ یارمەتی ڕاکێشانی بەکارهێنەران بدات. شێوازی زۆر بۆ ئەم مەسەلەیە هەن و ئێمە هەموو شێوازەکانی مارکێتینگ، ناوەرۆکسازی، بانگەشە، میدیای بینراو و بیستراو، ڕووداوە تایبەتییەکانی کە بۆ ئەم بابەتە هەمانە، بەکارهێنانی کارەکتەرە خۆشەویستەکان کە لەنێو خەڵکدا بینراون و بانگهێشتکردنیان بۆ بەکارهێنانی ئەم بوارە و... بەکار دێنین.

دەمەوێ خاڵی «سەرچاوەبوون» کەمێک زیاتر ڕوون بکەمەوە.

ئێمە نەرمەکاڵامان هەبوو کە چەند ساڵ لەمەوپێش دروست بووبوون و شارژیان دەفرۆشت؛ ئێوە نەرمەکاڵاکەتان کار پێ دەکرد و شارژی مۆبایلتان وەردەگرت. دواتر نەرمەکاڵایەک هات شارژی ئینتەرنێتیشی دابین دەکرد و زۆر کەس کۆچیان کرد بۆ ئەوێ.

دواتر نەرمەکاڵایەکی دیکە کارت‌بە‌کارتی زیاد کرد و بۆیە بەکارهێنەری زۆر ڕوویان تێکرد، چونکە لەبری بەکارهێنانی چەند مۆبایل‌بانکێک، ئەو نەرمەکاڵایەیان دادەبەزاند و شارژیان وەردەگرت، ئینتەرنێتیان شارژ دەکرد و کارت‌بە‌کارتیشیان دەکرد. لە درێژەی ئەو فراوانبوونەدا، یەکێکی دیکە هات و بلیتی فرۆشت و بەم شێوەیە زیادیان کرد. کەوابوو یەکەم خاڵ دەربارەی ئێمە ئەوەیە کە ئێمە سەرچاوەین.

خاڵی دووەم تۆڕی کۆمەڵایەتییەکەمانە. نەرمەکاڵاکان ئێستا، جگە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانی وەک پەیامنێرەکان، یەکلایەنە بوون. لەڕاستیدا کەموکوڕیی نەرمەکاڵا خزمەتگوزارییەکان ئەوەیە کە یەکلایەنە و یەکسۆن، بەو شێوەیە کە دروستکەر کۆمەڵێک ئیمکان دەدات و ئەو کەسە دەبێ بەکاری بهێنێ و هیچ کارلێکێکی لەگەڵ نەرمەکاڵاکەدا نییە.

لە کاتێکدا نەرمەکاڵاکەی ئێمە دەکرێ پەیامنێر نەبێ، بەڵام کارلێکی هەبێ. کاتێک داوا لە بەکارهێنەر دەکەین دەنگ بدات بە بەرهەمێک، تێدەگات کە بۆچوون و دەنگی ئەو گرینگە.

ئیتر یەکلایەنە نییە؛ تەنیا نایەوێ شارژی ئینتەرنێت بفرۆشێ، بەڵکوو بەکارهێنەر دەتوانێ دەربارەی هەر ئەو شارژی ئینتەرنێتە دەنگ بدات کە بۆ نموونە فڵانە کۆمپانیا بە ٢٠٪ داشکاندنەوە شارژ دەفرۆشێ و من دەنگی پێ دەدەم. بۆچوونی بەکارهێنەر لێرەدا گرینگ ژمێردراوە و ئەمەش دەبێتە هۆی وەفاداریی کڕیار. هەندێک ماڵپەڕ بۆ وەفادارکردنی کڕیار کڵەبی هەوادارانیان دامەزراندووە؛ ئێمە لە ئێراندا جگە لە یەک فرۆشگەی گەورە، هەڵبەت ئەم کڵەبی هەوادارانەمان نییە. ئێمە لە بیەفزادا گرینگی بە بۆچوونی بەکارهێنەرانمان دەدەین و دەڵێین بۆچوونی تۆ بۆ ئێمە گرینگە، تۆ دەنگ دەدەیت و ئێمەش ترێندی دەکەین.

خاڵی دووەم کە دەمەوێ ئاماژەی پێ بدەم، ژیریی دەستکردە. هەندێک نەرمەکاڵا کۆمەڵێک ناوەرۆک نیشانی بەکارهێنەر دەدەن کە لەوانەیە بەکارهێنەر بە بینینیان ئازار ببینێت.

بۆ نموونە، من تویتەر دەکەمەوە و کۆمەڵێک پۆست دەبینم کە بە دڵم نین؛ لەوانەیە هەندێک کەسیان پێ دڵخۆش بکات، هەندێک توڕە بکات، هەندێک لەو پۆستە خۆشیان بێت و هەندێک ڕقیان لێی بێت، بۆچی من دەبێ ببینمیان؟ بۆچی دەبێ پێشنیاری هەڵەم پێ بدرێت؟ من کە چەند ساڵە لە تویتەردام، بۆچی ژیریی دەستکرد ئەنالیزم ناکات بۆ ئەوەی بزانێت من حەزم لەم ناوەرۆکە نییە؟ بۆچی تویتەر هێشتا ڕۆحیەتی منی تێنەگەیشتووە؟

لە کاتێکدا ئێمە تەکنۆلۆژیای زۆر بەهێزمان لە بواری ژیریی دەستکردا هەیە کە دەتوانن ڕەفتارناسی بکەن تا ڕۆحیەتی بەکارهێنەر پاش ماوەیەک چالاکی دیاری بکەین و پێشنیاری نابەجێ نەدەین؛ بۆ نموونە کەسێک هەواڵدەریی «عەسری ئێران» دەکەوێتەوە یان دەیەوێ زیاتر ببینێت، پاشان ئێمە بە هەڵە هەواڵدەریی «فارس»ی نیشان بدەین، لە کاتێکدا لەوانەیە ئەوەی عەسری ئێران دەخوێنێتەوە حەزی لە فارس نەبێت. ئەم هۆکارانەم گوت بۆ ئەوەی بڵێم چۆن دەمانەوێ بەردەنگ ڕابکێشین: ئێمە سەرچاوەین و بەو ئیمکاناتانەی دامان ناوە، گرینگی بە ویستی بەکارهێنەر دەدەین…