Li Biafzayê, zêde bike

Seyed Kamil Seyedî, ji dayik bûyî 1364 (1985). Damezrîner û rêveberê Biafzayê me. 18 sal e di medya û hunerê de çalak im; ji nûçegihaniyê heta sernivîskariyê, grafîstê çapemeniyê yê bijartî yê welat û rêvebirê hunerî û şêwirmendê marqe û pargîdaniyên bazirganî û teknolojiyê û bûyerên dewletî li hundir û derveyî welat.

Pisporî û eleqeya min di afirandina fikran, pêşxistina afirîner a naverokê û çêkirina herikîna çandî de ye. Biafza yek ji projeyên pargîdaniya zanistî-bingehîn a «Berhema Hunermendê Jîr» (Asar-e Honarmand-e Kheradmand) e li Îranê.

Ev fikir vedigere zaroktiya min, dema ku min hez kir ji komkirin û arşîvkirinê, tam wek koleksiyonerekî profesyonel ku li pey komkirin û parastina tiştên taybet û kêmdîtî ne. Yekem tiştê ku min kom kiribû kevir bû; kevirên biçûk û rengîn ên bi şeklên cuda, ku di çar saliya min de girîngtirîn xezîneya cîhana min bûn.

Hêdî hêdî ev komkirin û arşîvkirin bû dilxweşî û paşê bû adet û di dawiyê de piştî sî salan bû pispor û jêhatîbûnek taybet; ku bê guman li ser xwendin, reftar û kesayetiya min jî bandor kir û wisa kir ku ez nikaribim bi hevçaxên xwe, malbat û hevalên xwe re têkiliyeke tam û domdar ava bikim; piraniya dem, enerjî û hestên min di arşîva min de derbas dibûn.

Sala 1994 ku coşa Kûpaya Cîhanê pir bilind bû, min bi hûrgilî û hesasiyet wêneyên lîstikvanan ên li ser çewreka bi wêneyên tîm û lîstikvanên Kûpayê kom dikirin. Yekem rojnameya bi tevahî rengîn a Îranê, «Hamshahri», ku kalîteya wê baştir bû û stûn û wêneyên jiyana çolê, kulîlk û giya û karîkatûr tê de hebûn, jî bû mijara arşîva min; min ev wêne diçirandin û di defteran de diparastin.

Hevdem û berê jî kovarên din wek «Danestaniha», «Gol-Agha» û «Ketab-e Hamshahri» hatin û di dawiyê de dema ku di 16 saliya xwe de bi komputerê re nas bûm, min fêm kir ku bingeha arşîvê li wir e: komek muzîk, font, wêne, fîlm, nermalava û hwd ku dikarin bibin mijara arşîvên min.

Min wek kurmê pirtûkan ev girseya mezin a daneyan li gorî awayê bikaranîna bikarhêner di kategoriyên hûr û dîskên pir mezin de kom dikir, dabeş dikir û bi rêkûpêk nav lê dikir, heta ku piştî salan min fêm kir ku mijarên ji daneyên dîjîtal girîngtir hene ku dikarin bên dabeşkirin û ku di karsazî, bazar, kirîn û firotin û karûbaran de jî mirov dikare tiştên baş û çêtir dabeş bike û bide nasîn.

Beşa herî mezin a bala min di 12 salên dawî de li ser lêkolîna malper û sepanên cîhanê bûye. Heke hûn bipirsin pisporî û jêhatîbûna te çi ye, ez ê bibêjim: lêkolîn, berhevdan, lêgerîn û bê guman lîstekirin.

Ez zû ji wê projeya mezin a cîhanî ya ku şeş sal li ser xebitîbûm, platformeke sadetir û mînîmaltir ji bo bikarhênerê Îranî çêkir ku bi çar beşan tê dabeşkirin. Beşek tora civakî ye, wek Instagram, Twitter û Facebook, ku ev beş bi awayekî tevliheviya wan sêyan e, bê guman bi şêwaza me ye û tu dişibe wan nimûneyan nabe û xebateke bi tevahî afirîner û nû ye.

Beşa duyem a Biafzayê firoşgeh e, tiştek wek Digikala, Alibaba, Snapp, Divar û Komeda, ku em dikarin hem berhemên destê duyem û hem jî berhemên di firoşgehê de li wir bidin û bifiroşin, û hem jî karûbarên bookîngê û firotina karûbaran. Şêweya mamele, firotin û danîna berhemê jî, hem ji hêla dîmenê ve û hem jî li gorî felsefeya kar bi tevahî taybet e bi Biafzayê û bi awayê xwe şêweyeke taybet e.

Beşa sêyem ku li gorî min pir hejînerîtir e, beşa rapirsiyê ye; wisa ku em mijarên cûrbecûr ên şêweya jiyanê, ramanê, civakî, çandî û gelek tiştên din parve dikin û mirov beşdarî rapirsiyê dibin û di dawiyê de dane û civakeke amarî didin me ku çi hez dikin û çi hez nakin û bi giştî li hember mijarên hundir û derve çi reaksiyon nîşan didin. Wek nimûne di beşa platformên cuda de, amara vê rapirsiyê dikare bibe alîkar ku em fêm bikin kîjan platformên Îranî bêtir têne hezkirin an bikarhêner kîjan sepanan bêtir dadixin.

Ji bilî van sê beşên bingehîn, me beşeke çaremîn jî di Biafzayê de heye, ku bê guman rast berevajiyê beşa yekem e, bi navê «Nîfza» (zêde neke). Tiştên ku kalîte û performansa wan baş nebûye û dibe ku zirarê bidin, tiştên ku sûdxwaran li ser xebitîne û hwd. di beşeke bi tevahî cuda ji Biafzayê de bi navê Nîfza têne danîn, da ku mirov hişyar bin û tiştên ku rojane li pey wan diçin, dikirin û bi kar tînin zêde nekin. Bi rastî ez dikarim bibêjim me lîsteyeke temam a tiştên baş û nebaş di destê xwe de heye.

Li gorî min Nîfza ji Biafzayê ne kêmtir e; carna em rojane di çanda serfkirin, kirîn û kirinên xwe de xeletiyan dikin û li vir e ku Nîfza dibe alîkar ku em hişyar bin. Ev nîfza ne tenê mal û karûbar in, lê gelek mijarên exlaqî û derûnî û kesane jî dikarin bin. Bikarhênerên Biafzayê bi hesabên xwe re dê rûpeleke kesane hebe ku tê de dikarin lîste çêbikin û parve bikin an ji biafza û nîfzayên di bankê de sûd werbigirin.

Na, em di tu beşê de destwerdanê nakin, belê yên din deng didin, nirx werdigire û bilind dibe; wek nimûne bikarhênerek dibêje vî berhemî bi kar neynin, ji ber ku nimûneya Îranî ya wê çêtir, erzantir, hêsantir û xwemalî ye û bikarhênerên din jî deng didin an raya xwe dinivîsin.

Bi rastî em ji mirovan dixwazin ku ji me re bibêjin çi baş e û çi xirab e. Divê ez vê jî bibêjim ku me di beşa rapirsiyê ya û Nîfzayê de bal dikişînin ser daxwaza wan marqeyên ku dixwazin bêtir bên dîtin; wek Google Ads ku drav didin û li jor têne danîn, me jî tiştekî wisa heye, lê em dibêjin ku marqe sponsor e û nabêjin ku bi dengê mirovan hatiye jor.

Me ji cihê hevpar ê «Zavie» cih xwestiye û tîma xwe ji hêla teknîkî, sêwiran, bernamenivîsî, mentor, bazarger, têkiliyên gelemperî, HR û PR ve bi tevahî sêwirandiye. Ji ber ku şeş sal e em li ser projeya sereke dixebitin, tîma me ji bo projeya sereke hatiye perwerdekirin û girtin.

Bi rastî armanca projeya Biafzayê ew projeya sereke ye ku em bi piştgiriya Biafzayê dixwazin ezmûn û serwet bi dest bixin û nirx biafirînin û paşê, Xwedê bike, di gava piştî wê de wê projeyê pêk bînin.

Biafza bi tevahî taybet e bi Îranê re; lê me li welatên cîran heval hene ku bi wan re axivîne, hatine vexwendin û me gelek civîn pê re kirine û hatiye plankirin ku rêbaz, algorîtm û şêwaza Biafzayê li welatên wan bi marqe û şeklekî din bê xwemalîkirin û bikaranîn; lê navik, zanist û felsefe dê heman Biafza be.

Wek nimûne me Biafza ji bo Îranê sêwirandiye, lê ji bo welatên Ereb ên ku nifûsa wan ji 600 milyon zêdetir e, me sepaneke din sêwirandiye ku navik û avahiya wê wek Biafzayê ye, lê nav cuda ye. Me nav û logoya wê sêwirandiye û bi tîma veberhênanê ya ku li wir e re jî axivîne û ew tenê li benda wê ne ku em nimûne û prototîpa Biafzayê têxin bazarê da ku ew jî bi awayê xwemalî yê xwe lê binêrin û pêş bixin.

Bi rastî ev Biafzaya Îranî li welatên din bi şêwaz û marqeyeke din tê weşandin. Bê guman jiyana profesyonel û armanca me ya dawî ew projeya sereke ye ku, Xwedê bike, piştî serkeftina vê projeya pêkantir, li cîhanê dê were destpêkirin; ji ber ku dema ev proje bê dîtin û bê bijartin, projeya piştî wê dê pir hêsantir û bi bawerîtir bê pejirandin û pêşwaziyeke mezintir bibîne.

Me di dîroka 02.02.2020 de bi fermî versiyona prototîpê ya sepanê bi awayekî taybet ji bo tîma pêşxistinê ji bo rastkirina bûgan dest pê dike. Herwiha di sebeta veberhênana me de budceyeke diyar ji bo destpêkirina vê mega-projeyê hatiye danîn û me civînên girîng bi dewletê, bankên welat, veberhênerên sektora taybet û çend holdingên derve re hene.

Erê, bê guman. Ji bo ku mîsyon û armanca me zelaltir bibe, divê ez bibêjim ku me bilêtên balafir û otobûsê, otêl û cihên razanê yên erzan, restoran, firoşgeh û her tiştê ku dikare bê zêdekirin heye. Yanî her karsaziyeke ku li Îranê heye û dikare wek «berhem, karûbar, naverok, bûyer û hwd.» bê danîn, hûn dikarin li Biafzayê zêde bikin.

Ez vê wek şanseke baş dibînim û hîs dikim ku karê me dikare qadê pêşbaztir bike û kalîteyê zêdetir bike û ev avantaj e. Referans bûn her tim avantaj e; wek nimûne li Google binêrin ku di platforma xwe ya temam de nexşe, nûçe, kirîn, lêgerîn, lîstik û hwd. hene. Di derbarê ka em çiqas ji hêla hardware û darayî ve dikarin piştgiriya vê cûrbecûrî û firehiyê bikin, me plan hene di warê hîsse, veberhênan, piştgiriya dewletê, sektora taybet û tewra pargîdaniyên derve de ku em niha ketine danûstandinê bi wan re û em ê enerjiyeke zêde li ser vê mijarê bi kar bînin.

Welatiyekî Îranî bifikirin: ji dema ku serê sibê ji xew radibe heta dawiya şevê, ji bo çi karûbaran hewceyî ye? Li gorî cureyê kar, xwendin û hewcedariyên xwe, ji serê sibê ve jiyana xwe ya dîjîtal dest pê dike, peyamnêr û tora civakî ya xwe kontrol dike ka çi peyam hatine û yên ku li pey wan diçin çi parve kirine, serdana malper û sepana ku dixwaze jê bikire an karûbar jê bixwaze dike, kirinên ku dixwaze bike kontrol dike û hwd.; bi giştî bi sepan û amûrên cûrbecûr re rû bi rû ye.

Niha bifikirin ku karûbarên cuda yên ku bikarhênerekî Îranî hewceyî wan e û berê xwe dide wan, hemû di yek cihî de bin; yanî hesabeke te heye ku tu wê tijî dikî û lîsteyên xwe tê de datînî an lê dikolî. Ev yek ji avantajên Biafzayê ye, ligel wê me hin îmkanên kesane yên din jî hene; wek nimûne pirtûkên ku divê bixwînî an xwarinên ku divê di rejîmeke tenduristî de bixwî jî dikarin di lîsteya te de bin.

Em van lîste dikin; heke hûn bixwazin hûn dikarin lîsteya xwe ji hevalên xwe re parve bikin an di nav taybetiya xwe de biparêzin. Yanî cûre lîste hene: yek kesane, yek ku dikarî bi hevalên xwe re parve bikî û yek gelemperî.

Beşa rapirsiyê ya Biafzayê jî avantajeke din e. Her bikarhênerek hin eleqe û hezkirinên xwe hene ku ji dîtina wî çêtirîn in; mirov her tim di kirîn û bijartinê de zehmetî dikişînin, ji ber ku drav xerc dikin, dibin barê xerc û dibe ku dem jî winda bikin, ji ber vê yekê rapirsî dikin: ev te ji ku kirî? Te çawa peyda kir? Doktorekî baş nas dikî? Û hwd. Hûn jî li Biafzayê dibêjin ev lîsteya çêtirînên min e; niha heke çend milyon kes werin û vî karî bikin, me lîsteyeke rêkûpêk a bi hezaran tiştan heye ku bikarhênerên din pûan didinê.

Erê, me di qonaxa yekem de veberhênerek kişand; lê ji ber firehiya karê û hejmara mezin a hewcedariyên hardware, cih, hêza mirovî û piştgiriyê, me sebeteke veberhênanê diyar kir ku nirxa her hîsseyekê çiqas be û veberhêner heta çi radeyê dikare têkeve û ew sermaye di kîjan beşê de û bi çi mîqdarê were xerckirin. Em dixwazin bên dîtin û veberhêner me nas bikin ku ev berhem bi kalîte were bazarê û wisa nebe ku em di pêvajoyeke dirêj de bigihîjin wê kalîteyê û dem ji dest bidin.

Me ji bo nasandina platformê sermayeya destpêkê kom kir; lê dema ku temaşevan berê xwe bidin pergal, platform an sepanê, em ê hewceyî bêtir hêza mirovî, cih, alavên, reklam û server û navendên daneyan bin û di encamê de divê em bikaribin sermayeya zêdetir bikişînin.

Ji aliyekî din ve temaşevan jî roj bi roj ji Biafzayê hêviyên zêdetir dike û ev jî dixwaze ku em beşên din hêdî hêdî zêde bikin û tiştên ku berê sêwirandine li wê zêde bikin. Ne wisa ye ku me platformek sêwirandiye ku divê hemû îmkan û beşên wê amade bin, lê em dixwazin bi bikarhêner re gav bi gav û bi demê re mezin bibin.

Beşa yekem a dahata me reklam e; yanî dema ku em qadeke amade bikin ku mal û karûbar tê de bên dîtin û cihekî civakî ku yên din tê de çalak bin, mijara yekem mijara reklamê ye, ji ber ku marqe hene ku dixwazin bêtir bên dîtin. Ya duyem ew berhem in ku li gorî rapirsiyan diyar dikin ku mirov jê hez dikin û em li gorî veberhênana beşa duyem a Biafzayê bi xwe sêwirînin an çêdikin; yanî ew mal ji aliyê me ve çêkirî û tê firotin ku qazanca sereke vedigere ser kom.

Mijara sêyem a dahata me jî hevpariya di firotinê de ye; bifikirin komek berhemên cuda hene ku bi rêya me têne firotin, bê guman beşek ji vê dahata firotinê vedigere ba me. Mijara çaremîn amar û rapirsiyên li Biafzayê ne.

Beşek ji van amaran veşartî ye; wek nimûne hûn wek bikarhênerekî asayî dizanin ku fêm dike her tişt çend ji sedî deng girtiye, lê nizanin çend kesên ku deng dane ji kîjan parêzgeh û bajarî ne, zayenda wan çi ye, temenê wan çend e, xwendina wan çi ye û hwd. Tenê em gihîştina van daneyan heye; heke navend, pargîdanî û marqe bixwazin bigihîjin van amaran, em li gorî pabendbûna bi exlaq û parastina nepeniya kesane ya bikarhêneran ku li seranserê cîhanê heye û tiştekî bi tevahî diyar e, wan daneyên ku zirarê nadin nepeniya kesane bikarhêneran, didin xwedî malan û dewletê da ku civaka wan a amarî temamtir bikin.

Xwedê bike, di gava yekem de em dixwazin Biafzayê li seranserê welat û di wan çar beşên ku min behs kirin de dest pê bikin û di gava din de heman Biafzayê bi wê marqeya ku min berê behs kir li welatên din ên cîran ku me li wir pêşiya xwendin, jiyan û karê heye û bi mirovên wan welatan re têkiliyên pir kûr hene, wek Tirkiye, Îraq û Afganistanê, berfireh bikin.

Em li van welatan bingehên civakî yên pir baş hene; hem tîma me û hem jî ez ku li wir jiyame, bi elît û navendên hêzê re têkiliyên pir taybet û nêzîk hene. Dûrbîniya me ev e ku piştî Îranê, li van welatan bi marqeyên xwe yên taybet û bi rêya xwemalîkirinê û bi veberhênerên herêmî yên wir vê yekê pêk bînin.

Gava sêyem, piştî vê bûyerê, bê guman projeya me ya sereke dê be ku em bi sermaye, ezmûn, tîm û destkeftiyên xwe pêk bînin. Bê guman niha jî bi awayekî paralel û hevdem bi Biafzayê re ew proje tê meşandin û lêkolîn, karê teknîkî û nirxandin têne kirin. Her berhem fikreke li paş xwe dihewîne û bi awayê dahênanekê çêdibe; piştî fikrê formûlasyoneke heye ka çawa were pêkanîn û çarçove, şikl û avahiya UX tê sêwirandin û paşê di bernamesaziyê de tê afirandin û pêş dikeve û di dawiyê de ezmûna bikarhêner ji me re dibêje ku ev amûr çawa dikare ji bo guhertin û baştirbûnê nermbûyî be.

Dûrbîniya me ev e ku, Xwedê bike, marqeyeke Îranî, fikreke Îranî û çareseriyeke Îranî dikare bibe yek cîhanî jî. Hemû armanca me ev e ku, li gorî referansbûna me û ku em dixwazin peyama mirovan bê dîtin û bê bihîstin, mirov werin û gotina xwe bibêjin ku dikare alîyê tehlîl, dengdan, bawerî û her tiştê din hebe. Heke gotinek li dijî berjewendiya giştî be jî, mirov bi xwe wê boykot dikin û red dikin.

Dema ku min ew fikra sereke anî pêş, şêwirmendên min ên teknîkî gotin ku ji hêla teknîkî û binesaziyê ve pêkanîna wê li Îranê nepêkan e û em tenê dikarin %15 ji vê projeyê bikin ku wek prototîpeke rastîn were çêkirin û paşê em karibin veberhênerekî derve bikişînin.

Min pêşwaziya vê gotina pir rast û pisporane kir û ketim bîra projeyeke ji vê projeya mezin piçûktir. Berî ku fikra Biafzayê ji wê pirtûka elektronîk ku dirûşma wê «Li xwe zêde bike» bû çêbibe, min bi hevalên xwe re behsa marqeyekê kir bi navê «Dorost» (Rast). Ya ku em marqeyeke bi navê «Rast», rêya rast, karê rast, cihê rast çêbikin, me ji bo wê dirûşmek jî çêkir; wek nimûne min got cihê rast li vir e, wek kafe, restoran û her cihekî ku ji bo razanê cihê rast be; an karê rast ew derfetên kar in ku hûn li pey wan in û gelek tiştên din ên ku rast bin.

Paşê ev fikir çêbû ku em kafeyekê vekin, berevajî hemû kafeyên li Îranê û welatên din ên ku karûbar didin mirovan; me di vê kafeyê de bi temaşevanê xwe re kar heye, yanî tê de bûyerên rast çêdibin, mirov bi hev re diaxivin û paneleke gotûbêjê heye, lîsteyeke çêtirîn û tiştên rast heye ku yên din li ser wan biaxivin.

Di dîrokê de, ji nimûneyên teknolojiyê heta yên kevneşopî, me gelek mînak hene ku marqe an komek yekem bû, lê ji ber xeletî û guhertinên rêveberiyê û hwd. daket û nekarî xwe nû bike û zirar dît; wek nimûne heman Yahoo ku hûn dizanin di kîjan qadê de yekem bû û paşê Google hat û wê cîhê jê girt. Kalîteya Biafzayê jî ji vê qaîdeyê ne der e û dikare tehl û nêrîna temaşevanê xwe bikişîne.

Balkêşî, sadebûn, referansbûn û bikarhênerhezkirî bûna Biafzayê dikare alîkariya kişandina bikarhêneran bike. Rêyên gelek hene û em hemû rêbazên marketing, çêkirina naverokê, reklam, medyaya dîtbarî û bihîstbarî, bûyerên taybet ên ku ji bo vê mijarê me hene, bikaranîna karakterên hezkirî yên ku di nav mirovan de hatine dîtin û vexwendina wan ji bo bikaranîna vê qadê û hwd. bi kar tînin.

Ez dixwazim xala «referansbûnê» piçekî zêdetir rave bikim.

Me nermalavên ku çend sal berê çêbûbûn hebûn û şarj difirotin; we nermalavê dimeşand û şarja mobîlê werdigirt. Paşê nermalavek hat ku şarja înternetê jî pêşkêş dikir û gelek kes çûn wir.

Paşê nermalavek din kart-bi-kart zêde kir û ji ber vê gelek bikarhêner çûn ba wê, ji ber ku li şûna bikaranîna çend mobîl-bankan, wê nermalavê saz dikirin û şarj digirtin, înternet şarj dikirin û kart-bi-kart jî dikirin. Di berdewamiya vê firehbûnê de, yekî din hat û bilêt firot û bi vî awayî zêde kirin. Ji ber vê yekê xala yekem a li ser me ev e ku em referans in.

Xala duyem tora me ya civakî ye. Nermalav niha, ji bilî torên civakî wek peyamnêran, yekalî bûne. Bi rastî kêmasiya nermalavên karûbarê ev e ku yekalî û yekalîk in, wisa ku çêker hin îmkanan dide û ew kes divê bi kar bîne û bi nermalavê re tu têkiliyekî nîne.

Dema ku nermalava me dikare ne peyamnêr be, lê têkiliya wê hebe. Dema ku em ji bikarhêner dixwazin ku deng bide berhemekê, fêm dike ku ray û dengê wî girîng e.

Êdî ne yekalî ye; tenê nexwaze şarja înternetê bifiroşe, belê bikarhêner dikare li ser heman şarja înternetê deng bide, wek nimûne ku fîlan pargîdanî bi 20% daxistinê şarj difiroşe û ez dengê xwe didimê. Nêrîna bikarhêner li vir girîng hatiye dîtin û ev dibe sedema dilsoziya mişterî. Hin malper ji bo dilsoziya mişterî klûba alîgiran vekirine; ji bilî yek firoşgeha mezin, em li Îranê hema hema tu klûbeke wisa nîn in. Em li Biafzayê girîngiyê didin nêrîna bikarhênerên xwe û dibêjin nêrîna te ji bo me girîng e, tu deng didî û em wê trend dikin.